Auteur: C. J. Righart

  • Aankondiging: Zaakwoordenboek der Lage Landen

    Aankondiging: Zaakwoordenboek der Lage Landen

    Daar was ik weer.

    In sprokkelmaand (februari) was ik begonnen aan een groot nieuw aanwerk wat dermate veel tijd eiste dat ik een korte pauze had ingelast (alhoewel dit meer leenspreukig was). Twee maanden later is nu het ogenblik aangebroken voor een korte aankondiging. Den dag is geprikt en volgende maand op de 14e gaat het slot af van wat ik hoop dat (ooit) mijn levenswerk zou mogen zijn: het Zaakwoordenboek der Lage Landen.

    Het woord zaakwoordenboek betekent hetzelfde als het Franse encyclopédie (en Latijn encyclopaedia). Een inmiddels oud of verouderd woord dat denk ik nooit echt was aangeslagen, maar is beschreven in het Woordenboek der Nederlandsche Taal, en ik wilde graag een bestaand woord gebruiken in plaats van nieuwvorming (zoals bijvoorbeeld alkundeboek of kennistuil, aangetroffen bij de Bond tegen Leenwoorden en Taaldacht, onderscheidenlijk).

    Het Zaakwoordenboek der Lage Landen (afgekort, ZLL) is dus een soort encyclopedie en woordenboek in één (dat is het doel), dat zich volledig richt op woordenschat, woordkeus en het behoud onzer taal. Er is, zover ik heb kunnen vinden, niet een ander zaakwoordenboek met deze insteek voor het Nederlands, in een tijd waarin het Nederlands een soort soep begint te worden van vele talen door elkaar (zoals het hedendaagse Engels).

    Klagen gaat echter maar zover, en bezielt weinigen. Het ZLL kan ook niet de (taal)houding ener samenleving opeens doen omkeren, waarschijnlijk kan geen één bron dit doel behalen, maar als die bron er maar is (en vrij toegankelijk), dan ‘leeft’ het toch weer een beetje. Laat er een plek op het wereldweb zijn waar het Nederlands wordt gebezigd zonder een schouderophalend ’taal is in beweging’-houding. Waarbij leenwoorden niet worden vermeden, maar bedachtzaam worden toegepast. Waar oudere spraakkunstvormen een terugkeer kunnen maken die onze taal ook juist iets bijzonders gaven.

    Het ZLL hoeft niemand te overtuigen, maar als ik er iemand er even bij stil kan laten staan is mijn wens al vervuld. Wij gaan het zien, na 14 bloeimaand (mei) 2022.

  • Kids, koffietjes & comfortzone

    Kids, koffietjes & comfortzone

    Een tijd geleden was ik gestopt met het schrijven van beoordelingen, omdat het voelde alsof ik deze schreef ‘voor het schrijven’, in plaats van om iets te delen of te melden van waarde. Het begon mij tegen te staan en ik keek niet met trots terug op deze toegespitste geschriften. Echter, het is tijd voor een terugkeer.

    Rond dezelfde tijd dat de gedachte van een tweetalige website tot mij kwam was ik een boek aan het lezen die ik zelf had gevonden, maar grappig genoeg later als geschenk kreeg. Dit boek was ‘Kids, koffietjes & comfortzone’ van schrijfsters Vivien Waszink en Laura van Eerten (taalkundigen bij het Instituut voor de Nederlandse Taal) en uitgegeven door Uitgeverij AUP.

    Dit boek is waar genot voor ieder met een belangstelling in hedendaags Nederlands, voor zowel mopperaars zoals ikzelf als nuchtere taalbelanghebbenden, want het is niet enkel een betoog over taaljeuk, er komen ook leuke wetenswaardigheden ter sprake des Nederlands – allemaal op een toegankelijk en vaak ook geestige wijze vertoond. Ik was zelf aangenaam verrast door de geschiedenis des gebruiks van ‘hun’ en ‘hen’, alhoewel ik zelf alsnog graag de voorkeur geef aan wat dan in mijn oren klinkt als ‘juist’ (in mijn geval, meer hen!).
    In het nog geen 150 bladzijdes tellende boek(je) komt er veel aan bod. Sommige uitdrukkingen, gezegdes en spellingen zullen bekend zijn, en anderen doen je weer oud en onder-een-rots-levend aanvoelen. Dat laatste is niet wezenlijk slecht, ik vond het wel vermakelijk om te lezen over het jongerentaal dat voorbij kwam, al lachend om mijzelf die het dus niet begrijpt.

    Dit (korte) schrijfstuk is niet enkel om het boek aan te prijzen, het is ook om aan te geven dat het een belangrijk onderdeel is geweest van mijn bezielde aanpak om Righ.Art/ te vertalen. Ergens vrees ik dat de schrijfsters met een afwijzende blik zouden kijken naar hoe ik het Nederlands omarm en hoe ik haar op deze plek toepas (het zou als dwangmatig kunnen worden beschouwd, al is dat niet echt mijn bedoeling), maar dat haalt niet weg wat voor een invloed het kan hebben voor een taalliefhebber als ik. Zonder dit boek had ik waarschijnlijk nooit de Stichting Nederlands ontdekt, wat mij leidde naar de Bond Tegen Leenwoorden en evenknieën zoals Taaldacht. Allen even belangrijk als dit boek, maar Kids, koffietjes en comfortzone is denk ik wel het meest toegankelijk.

    Dus, aanbevolen!