Categorie: Nieuws Onzer Taal

Welkom bij de zesde uitgave van den Nieuwsbrief der Lage Landen van het Zaakwoordenboek der Lage Landen.

Inhoudsopgave

• Toespraak (Uitgelicht)
• Gedronken wijn (Aanhaling)
• Woordopbouw
• Alkundeboek en Kennistuil
• De Aantallen

---

Toespraak (Uitgelicht)

Toespraak is niet bepaald een spannend begrip om uit te lichten op de hoofdbladzijde voor een week (..of twee…of drie) en dit geldt tevens voor haar evenknie redevoering, maar gezien de vaart die het Engelse speech aan het maken is door het Nederlands taalwezen gepaard met bloedverwant speechen verdient dit woord het toch om even uit te blinken.

Het welslagen van hedendaagse insluipselen zoals speech viel mij laatstelijk meer op gezien dit begrip steeds vaker uit de mond komt van mensen waar ik naar opkijk voor hun woordenschat en schrijfkunst. De onwennigheid is lastig uit te drukken. Ik ga geen namen noemen voor zoiets belangarms, dat is ook volstrekt onnodig, maar het valt op en zet mij aan het denken (uiteindelijk is dit allemaal voer voor het ZLL). Sterker nog, het zet mij soms zo aan het denken dat, als ik weer een (nieuw) Nengels-bouwsel hoor als ‘speechen’, ik soms onbewust vergeet te luisteren naar den inhoud en afdwaal in gedachten over evenwoorden. Niet een gewoonte die ik aanmoedig, trouwens, al is het niet allemaal kommer en kwel.

Had de kunst der pennen gedaan, al de wereld was lange vergaan. Zoals de schrijfkunst er nog is, zo ook de woorden. Blijven wij hen gebruiken, dan zullen zij voortbestaan.

Om even terug te gaan naar den inhoud; met toespraak, het schrijfstuk zelf, wilde ik nu iets nieuws pogen. Namelijk, naast een omschrijving ook een beetje geschiedenis. Het was even afwegen in hoeverre ik terug wilde gaan en tot wanneer de geschiedenis van belang is, maar ik heb met toespraak het gehouden op de vroege Griekse beginselen. Dat voelde redematig aan en is ook in lijn met het doel van het ZLL: niet het samenstellen eens allesomvattends gedrochts aller kennis, maar een beknopte samenvatting aanbieden van wat belangwekkend is of zou kunnen zijn voor de lezeres of lezer.

Ik heb daarbij ook de oorspronkelijke Griekse begrippen toegevoegd waar toepasselijk – iets wat ik ook wil gaan doorvoeren op andere plekken. Het verbaast mij ergens dat dit niet op andere wiki’s den standaard is. Gewis met Grieks en Latijn, wat niet buiten ons bereik van uitspraakvermogen is (al is romanisatie dan wel een onmisbaar hulpmiddel).

---

Gedronken wijn (Aanhaling)

Van Jacob Israël de Haan:

De wijn gedronken, het uur genoten,
Zeg mij wat overblijft.
Tusschen verlangen en gemis ligt het besloten,
Al wat het leven drijft.

---

Woordopbouw

Veruit de meeste woorden op het ZLL zijn bestaande woorden en hiervan kan den gemiddelde Nederlandse spreker of spreekster wel gevoelsmatig aanvoelen wat de opbouw moet zijn.
Dat gezegd hebbende, met nieuwvorming echter…is het een ander verhaal. Dan is deze verwachting onterecht en is wat aanduiding wel gerechtvaardigd. Ik liep hier tegenaan toen ik een der nieuwvormingen van het BTL had opgenomen, namelijk leemeer…maar is het nou leem–eer of lee–meer?

Dit is een samenstelling van leem en eer, dus het is leem–eer, maar dit mag wel worden aangegeven voor diegenen die het woord ‘leem’ niet kennen. Oftewel, weer een nieuwe toevoeging voor het ZLL. Oude begrippen worden wanneer ik het zie bijgewerkt en nieuwe krijgen deze nu standaard mee.

---

Alkundeboek en Kennistuil

Ik doe te weinig met het opnemen van nieuwvormingen die ik zelf eigenlijk wel kan waarderen, maar niet zo vlug zou bezigen. Deze ontachting was onbewust en ik wilde dit rechtzetten op een soort loftuitende wijze. Zo waren voor encyclopedie de nieuwe evenknieën alkundeboek en kennistuil opgenomen, afkomstig van de BTL en Taaldacht, onderscheidenlijk. Een bescheiden eerbetoon aan twee mijner grote voorbeelden.

Vanaf heden ga ik hier wat meer op letten, maar het ZLL begint zachtjes aan groter te worden dan wat ik wezenlijk kan verwerken naast een voltijdse baan, dus dit wordt dan zoiets dat her en der wordt bijgewerkt, maar de uitkomst geeft hoop en kracht. Op de kim der komende tijden blinkt een zaakwoordenboek met eeuwen van Nederlands, van wat er ooit was (en nooit zal worden) gesproken. Op een plek. Een raadpleegbaar thuis.

---

De Aantallen

Nieuw slotstuk dat ik ga bijhouden voor den nieuwsbrief: de aantallen van het ZLL (mogelijk belangwekkend voor de lezeres en lezer, maar vooral ook voor mijzelf, beetje bijhouden hoe den voortgang is).

• Bladzijden: 1.523
• Inhoudrijke bladzijden: 519
• Bladzijdebewerkingen sinds het begin: 5.543

---

Afbeelding (achtergrond): George Edward Robertson b. 1864, Openbaar vroon, middels Wikimedia Commons
Afbeelding (vormgeving): C. Righart

Welkom bij de vijfde uitgave van den Nieuwsbrief der Lage Landen van het Zaakwoordenboek der Lage Landen.

Inhoudsopgave

• Ravenglas (Uitgelicht)
• De Gloeiende en Vloeibare Waam
• J.H. Leopold (Aanhaling)
• Naamwoordgroepen en Uitdrukkingen

---

Ravenglas (Uitgelicht)

Van levensleer naar aardkunde met een vleugje scheikunde.

Tijdens wat willekeurig bladerwerk op Taaldacht voor een nieuw woord voor iets…weet niet meer wat…kwam ik hun woord tegen voor obsidiaan, ravenflint, en ik was bezield.

Het voorvoegsel raven- is niet nieuw in het Nederlands en heeft ook dat Germaanse gevoel. Zo is er ook ravensteen, de benaming voor een verstening die zwart van verf is en de vorm heeft eens ravensnavels.

Al vind ik ravenflint een goed klinkende samenstelling, wilde ik liever bij ‘glas’ blijven zoals de begripsbepaling van obsidiaan ook aangeeft. Het is immers een soort vuurbergelijk glas. Zodoende was het nieuwe woord gemunt: ravenglas.

Er komen weer een rits nieuwe woorden voorbij in de omschrijving van dit begrip, waarbij ook woorden van onder andere de Bond Tegen Leenwoorden voorbijkomen, wiens scheikundige begrippen een onmisbaar hulpmiddel zijn.

Mogelijk is het net zoals met levensleer een lastig of onduidelijk stuk om te lezen, maar ik neem dit ergens toch voor lief. De onbekende woorden staan (of worden zo snel mogelijk toegevoegd) op het ZLL en als ik begrippen zou moet mijden voor leesbaarheid gaat de kern des zaakwoordenboeks verloren.

---

De Gloeiende en Vloeibare Waam

Van alle nieuwe woorden in het schrijfstuk van ravenglas is er eentje die ik nog een paar tellen in de schijnwerpers gun: waam.

Evenals ravenglas gaf Taaldacht mij ook het zetje voor waam. In beide gevallen ben ik afgeweken hunner woordenlijst, maar lof moet worden getuit waar dit terecht is.

Waam is terugvorming van oud werkwoord wamen (het doen opwellen van modder, of roeren hierin) en dit heeft ook raakvlak met de Italiaanse vertaling lava (wat weer afgeleid is van werkwoord lavare, het stromen (van rivieren)). Als lava dit zo had opgelost, waarom het wiel opnieuw uitvinden?

Zodoende kwam ik met waam. Heel nauwkeurig gezien is dit niet helemaal een nieuw woord, gezien dit ook een andere spelling was voor walm, maar gezien walm er nu is zie ik ruimte om waam met een draai eraan terug te brengen naar de eenentwintigste eeuw.

---

J.H. Leopold (Aanhaling)

De nieuwe aanhaling is een gedicht van Jan Hendrik Leopold:

Ik zie den morgen als een gouden mist

van eigen rijkdom trage wade

een afgehangen web van draden,

en nu in twist

vingertjes vechten, vingertjes vagen

door de ragen,

rafelen, halen de draden aan,

varen er in het losgegaan

weefsel, maken de fijne gazen

een plundering en de gevlochten mazen

wijden zij uit, werken er een begin

van scheuren, totdat er tusschenin

blanke kalme handen komen

de edele twee, een gelaten paar,

die van elkaar

de omgeslagen vouwen schoven,

geruste handen langs wier boven-

vlakken in glanzenden val afglijden

de ruischende plooien naar weerszijden,

en zoo bedaard met een lichte duw

tillen zij nu

het slaapgordijn,

zie, zie, hoe wel de dag mag zijn?

---

Naamwoordgroepen en Uitdrukkingen

De hoofding is uit te breiden met spreekwijzen en gezegdes, maar laten wij het beknopt houden.

Wat te doen met begrippen die uit twee woorden bestaan? Willen deze worden erkent in het Nederlands als zelfstandige naamwoorden moeten die woorden aan elkaar geplakt – rechtstreeks of met een koppelteken – maar dat werkt niet altijd. Er zijn nou eenmaal begrippen die in het Nederlands altijd met meerdere woorden worden omschreven.

Het begon met het Engelse ’toast’, die inmiddels ook meerdere Nederlandse woorden aan het opruimen is, naast ‘heildronk’ ook ‘geroosterd brood’…en daar heb je hem. Geroosterd brood is altijd dat, twee woorden. Met wat knutselarij is daar vast wel een woord van te maken, maar ik zie dit gewoon als een kenmerkend Nederlands taalverschijnsel. Soms er is geen eenduidig begrip en zal dit eenvoudig meerdere woorden blijven.

Echter, hoe los ik dat dan op voor het ZLL? Twee woorden één zelfstandig naamwoord noemen vind ik ongemakkelijk en geen mogelijkheid. Het WikiWoordenboek had het begrip ‘frase’ voor dit soort gevallen, maar mijn gevoel was (en is) het daar ook niet mee eens…

Na wat zoekwerk zonder welslagend einde klopte ik aan bij den spraakkunstensmid en tevens erelid van het ZLL, den heer Pols, en hij gaf mij het begrip van een nominale woordgroep en dát voelde wel goed. Echter, toch even verzuiveren, dus het ZLL kent nu meerdere naamwoordgroepen.

---

Afbeelding (achtergrond): James St. John, CC BY 2.0, middels Wikimedia Commons

Welkom bij de vierde uitgave van den Nieuwsbrief der Lage Landen van het Zaakwoordenboek der Lage Landen.

Het jonge zaakwoordenboek is inmiddels aangekomen bij zijn dreumestrap. De richtlijnen van wat ik uiteindelijk zou willen bereiken met het Erventrouwnederlands krijgen nu ook een meer grijpbare vorm – later meer hierover – schrijf ik met een schriftelijk knipoog. Het ZLL nadert inmiddels ook 1.500 bladzijden en zijn er meer dan 5.000 wijzigingen uitgevoerd.

Het was echter niet geheel rozengeur en maneschijn afgelopen weken, alhoewel er altijd iets van groei is (kan het immers niet laten om nagenoeg elke dag iets te wijzigen of toe te voegen).
De uitgelichte bladzijde Gouwgravin had allang vervangen moeten zijn, weken geleden al, maar ik had een onverwachte hindernis toen ik mijn tenen wilde laten neerdalen in de zee der Nederlandse wetenschap gevuld met Latijnse en Griekse eilanden…

Inhoudsopgave

• Uitgelicht: levensleer
• De Worsteling der Natuur
• Hoofdbladzijde ververst
• De Mensenzuil
• Evenwoord, wisselwoord en vertaling

---

Uitgelicht: levensleer

Wat begon als een eenvoudig verraam liep uit tot wekenlang werk, maar het is weer zover, nieuw uitgelicht: levensleer.

Nadat mijn eerste woordenlijst een werkelijkheid was geworden kwamen al gauw de algemene leervakken aan de beurt. Het is namelijk zo dat in het Nederlandse leerwezen de vakken onregelmatig zijn.
Om dit uit te lichten noem ik: scheikunde, aardrijkskunde, maatschappijleer, enzovoorts enzovoorts, en dan is er plotseling een Duits woord: biologie (of wellicht beter gezegd ontleend uit het Duits, gezien de Griekse samenstelling). De ‘reeks’ van vaknamen in het Nederlands is zoals mijn korte rijtje al liet zien eigenlijk altijd met achtervoegsel ‘-kunde‘ of ‘-leer‘, dus waarom zou de kunde des levens hiervan afwijken? ‘Levenskunde’ is daarbij ook toegevoegd aan het ZLL, maar als algemeen begrip vind ik levensleer toch iets fraaier en dichterlijker (tevens een reeds bestaand woord).

Levensleer gaf mij ook weer een smoes om een heleboel nieuwe woorden aan de algemene woordenlijst toe te voegen…tot ik vastliep op één begrip…

---

De Worsteling der Natuur

Levensleer heeft net zoals de andere uitgelichte bladzijden een omschrijving naast een (beknopte) betekenis, maar gezien levensleer ook een wetenschap is kwamen er veel meer andere wetenschappelijke begrippen voorbij dan ik had verwacht. Waarbij ook een hoop nog geen Nederlandse tegenhanger hadden.

Het begon met het begrip ‘natuurwetenschap’, dat ik doodleuk had vervangen door ‘aardwetenschap’ zonder er bij stil te staan dat aardwetenschap een heel ander vakgebied betreft… ‘Aard’ had ik namelijk al op het ZLL staan (of destijds bedacht) als evenwoord voor ‘natuur’ (gezien Hooft dit ook deed en ik dol ben op dat dichterlijke taalgebruik), maar ja, ‘aard’ is al in gebruik als zuivere tegenhanger voor ‘geo’…lastig, en feitelijk onbruikbaar voor wat ik gedachten had.

Voordat ik de witte vlag zou hijsen bladerde ik mij suf door oude woordenboeken en zuivere bronnen als de Bond Tegen Leenwoorden en Taaldacht, maar ik kon niets vinden dat gevoelsmatig klikte. De BTL had ‘aard’ en ‘aardschap’, wat ik niet verkeerd vond maar onbruikbaar als voorvoegsel (en niets voor natuurkunde), en Taaldacht had ‘wildkunde’ en ‘materkunde’, maar ook deze vind ik niet helemaal de lading dekken. Wild voelt meer omstreek-gericht en alhoewel ‘mater’ hetzelfde betekent als materie (ook zodoende beschreven in het WNT) is den oorsprong onduidelijk en voelt teveel als materie om mijn gevoel te sussen.

De knoopte hakte ik uiteindelijk wel door, dankzij één gerichte opmerking:

Het Nederlands (en door ontlening het Fries) is uniek in het gebruik van een inheemse samenstelling voor deze wetenschap. Het internationale woord met equivalenten in bijna alle andere talen is → fysica. etymologiebank.nl

‘Inheemse samenstelling’, dat vond ik een belangwekkende invalshoek.

Toen was ik toch om en kreeg natuur een plek op het ZLL en, alhoewel dit waarschijnlijk jeuk veroorzaakt bij menig Frans-vermijder, dit is wat het is. Er komt een punt dat je linksom of rechtsom moet gaan en den knoop werd doorgehakt.

Indien het past in den zin zal ik toch nog vaak aard en aards gebruiken, voor natuur en natuurlijk (en niet te vergeten het bijwoord uiteraard).

---

Hoofdbladzijde ververst

De hoofdbladzijde van het ZLL voelde nog wat ruw aan. Tijd voor wederom wat verfijning.

De zuilengang moest minder op den voorgrond, want het is meer een hulpmiddel voor mijzelf dan den gemiddelde lezer of lezeres, dus deze is nu met opzet grijs gemaakt. Het woordenboek is naar beneden verhuist en heeft ruimte gemaakt voor een nieuw aanhaling-gedeelte.

Ik heb altijd iets gehad met aanhalingen en ik vind het terecht dat een zaakwoordenboek als het ZLL dat zich zo op taal richt dan ook wat meer dichterlijke stukken vertoont bij binnenkomst.

Deze aanhalingen zullen (hopelijk) wekelijks of tweewekelijks worden vervangen (al wil dit nu al niet vlotten met de uitgelichte bladzijde…) en deze aanhalingen kunnen van gedichten afkomstig zijn of andere dragers. Op dit ogenblik ben ik bezield van wat oudere Nederlandse dichters en dichteressen, waarbij er nu een stukje staat uit een gedicht van Augusta Peaux.

---

De Mensenzuil

Op het ogenblik dat aanhalingen een gegeven werden had ik een nieuw stelsel nodig om deze zichtbaar te maken en duidelijk te scheiden van het woordenboek-gedeelte. Om deze reden heb ik mijn eerder bedachte levensbeschrijvingzuil vervangen door de nieuwe mensenzuil – hier zullen zowel levensbeschrijvingen als aanhalingen beschikbaar zijn.

Deze nieuwe zuil heeft ontzettend veel werk nodig, maar verwacht dat hier voorlopig weinig werkzaamheid zal zijn. Mensen hebben feitelijk den laagste voorrang van alles wat het ZLL nog moet bevatten, maar dit is wel iets waar ik naar toe wil werken in de nabije toekomst. Het enige wat ik nodig heb…is tijd.

---

Evenwoord, wisselwoord en vertaling

Soms is het ZLL-werk voornamelijk baardkrabberij dan werkelijk vulwerk, terwijl ik naar mijn beeldscherm staar en peins over het juiste woord of wat nou écht Nederlands is (of voelt als). Vanaf dag één was het al een onafgebroken zoektocht naar wat kan worden vervangen en wat eigenlijk te vergezocht zou zijn. Wanneer gaat men de grens over van ‘mooi’ Nederlands naar ‘onbegrijpelijk en vermoeiend’ Nederlands?

Een verstrikking, zachtjes gezegd, al is het niet ondenkbaar dat het ZLL wellicht al redelijk vermoeiend kan zijn voor den gemiddelde bezoeker of bezoekster.

Het punt waar ik in het verleden maar ook nu soms tegenaan loop is het verschil tussen evenwoord en vertaling. Wanneer is het uitheemse woord een inheems ontwenteld iets en wanneer een indringer? Na maandenlang zuchten en baardkrabben heb ik besloten dat het uitheemse woord een vertaling is als er niets is gebeurd om dit te ‘vernederlandsen’ (wat betreft spelling en/of uitspraak).

Dit verschil is het duidelijkst weer te geven met woorden als bijvoorbeeld zielsverwant.

Zielsverwant heeft een evenwoord, zielmaat. Zielmaat is een rechtstreeks evenknie, maar gevormd naar het Engelse soulmate. Al heeft zielsverwant ongetwijfeld de voorkeur is zielmaat wel erkend op het ZLL, want woordelijk vertaald of niet, die samenstelling is in gewisse zin inheems.

Zielsverwant heeft ook meerdere wisselwoorden (woorden van gelijke betekenis, maar niet volwaardige evenknieën). Boezemvriend, geestverwant en hartsvriend zijn de wisselwoorden voor zielsverwant.

Zielsverwant heeft ook een vertaling, de eerder benoemde Engelse soulmate. In tegenstelling tot de andere woorden wordt soulmate niet toegevoegd aan het ZLL als volwaardig begrip en wordt meteen doorverwezen naar zielsverwant.

Zo. Nu weer aan het werk.

---

Afbeelding (achtergrond): I, Chrumps, CC BY-SA 3.0, middels Wikimedia Commons

Welkom bij de tweede uitgave van den Nieuwsbrief der Lage Landen van het Zaakwoordenboek der Lage Landen.

Zomermaand is om de hoek en het is tijd voor een nieuwe uitgelichte bladzijde, en ditmaal is het onderwerp een oud woord met meer dan tweeduizendjaar oude wortels.

Zwaardvechter

De uitgelichte bladzijde van zomermaand 2022 is zwaardvechter, een woordelijke vertaling des Latijns gladiator. Evenals met de vorige uitgelichte bladzijde (zwaardwalvis) volgt ook deze een vergelijkbare opbouw – waarbij bovenaan het ‘woordenboek’-gedeelte is, en onderaan het ‘zaakwoordenboek’-gedeelte. Het is nog een beetje uitvogelen wat de beste opzet is, maar ik denk dat dit voorlopig zo zal blijven.

Zwaardvechter is naast gladiator ook gewoon een woord voor feitelijk ieder die met zwaard ten strijdt gaat, dus deze woordelijke betekenis is er om taalkundige redenen ook aan toegevoegd. Dit zal ook voor andere woorden moeten worden verwerkt waar toepasselijk. Niet iedere man of vrouw is immers een brandweerman (of vrouw) na het uitblazen ener kaars.

Zwaardvechtster

Zoals ik inmiddels op meerdere plekken op het ZLL heb benoemd (of over zeur) vind ik het jammer hoe het Nederlands steeds meer zijn vrouwelijke woorden aan het afstoten is (en zelden munt), al weet ik dat iedereen daar een eigen gevoel bij heeft, insluitend vrouwen die zichzelf ook soms met opzet een mannelijke erenaam toewijzen. Uiteindelijk moeten mensen vooral het taalgebruik aanhouden waar zij zelf achter staan, maar het ZLL houdt de taal liever zo kort en duidelijk mogelijk zover dat gaat (voordat wij schrijfstukken moeten gaan verduidelijken middels bouwselen als ‘vrouwelijke schrijver’, ‘vrouwelijke minister’, enzovoorts enzovoorts).

Zodoende kwam ik tot de gevolgtrekking dat zwaardvechter een waardig vrouwelijk evenknie verdiende, maar tot mijn verbazing kwam ik erachter dat het Latijn er al een kende (‘gladiatrix’), en zo muntte ik zwaardvechtster. De uitgelichte bladzijde van zomermaand zijn er dus eigenlijk twee, maar zwaardvechter krijgt wel de voorkeur voor de hoofdbladzijde.

Wellicht dat ik een vrouwelijk begrip ga zoeken voor hooimaand, om het goed te maken.

ZLL:Nieuws

Al ben ik geen voorstander van nieuwsstukken op het ZLL, insluitend stukken met het zaakwoordenboek als onderwerp, vond ik het wel van belang dat de nieuwsbrieven die ik hier schrijf daar ook makkelijk te vinden zijn voor den liefhebber/belanghebbende: ZLL:Nieuws.

Nieuwe/bijgewerkte bladzijden

De volgende bladzijden zijn sinds den vorige nieuwsbrief aangemaakt of bijgewerkt (uitsluitend doorverwijzingen, uitheemse woorden en sommige bladzijden, dus de lijst is beknopt):

Aanhouden, Aannemen, Aanhalen, Afdrukken, Achterbak, Voorbak, Vechter, Vechtster, Burger, Burgeres, Voorbakken, Droelgast, Zedenleer, Oorsprong, Zwaardvechter, Zwaardvechtster, Kroonroofdier, Man, Vrouw, Zwaardwalvis, ZLL:Nieuws, Omstandigheid

De Algemene Woordenlijst heeft ook weer een rits aan wijzigingen gehad, maar deze wijzigt dermate vaak dat ik zelf al moeite heb met het bijhouden welke woorden zijn toegevoegd, vervangen of verhuist. Voor den volgende nieuwsbrief zal ik wat scherper zijn met het maken mijner aantekeningen.

---

Verversing 6-6-2022: Ik heb dit stuk aangepast en het ZLL bijgewerkt betreffende de vrouwelijke tegenhanger van zwaardvechter. Ik zat zo diep in een bepaalde gedachtegang dat ik niet genoeg onderzoek had gedaan naar achtervoegselen en waar -ster en -es moet worden toegepast. Terugkijkend begrijp ik niet waarom ik niet verder keek, maar zo gaan die dingen als je het grotendeels op gevoel aanpakt…

---

Beeld (achtergrond): Mary Harrsch, CC BY-SA 4.0, middels Wikimedia Commons

Welkom bij de eerste uitgave van den Nieuwsbrief der Lage Landen van het Zaakwoordenboek der Lage Landen.

Dit zal een wekelijks, tweewekelijks of wellicht zelfs maandelijkse nieuwsbrief zijn met een (beknopte) samenvatting aller veranderingen, nieuwe en/of uitgelichte schrijfstukken, of anders gezegd feitelijk al dat belangwekkend of deelwaardig zou kunnen zijn.

Leestingen

Een week na de uitbrenging van het ZLL vielen sommige dingen op, een daarvan was dat er soms vertraging optreedt met het laden van bladzijden, en het is duidelijk dat er wat verbeteringswerk nodig is om het allemaal wat soepeler te laten doorlopen – gewis als de wiki blijft groeien, wat uiteraard ook mijn hoop is.

Deze werkzaamheden zijn gaande, maar nog niet gereed. Gezien hoe jong en onbekend het ZLL is zullen de huidige bezoekers en bezoeksters er (hopelijk) weinig of zelfs niets van merken.

Uitgelicht

Er is geen harde regel voor wat wel of niet geldt als een uitgelichte bladzijde voor op de hoofdbladzijde, maar deze zullen altijd een bepaalde betekenis hebben. Iets dat bijvoorbeeld veel tijd heeft gekost om te vertalen of te schrijven, of dat een andere/persoonlijke waarde heeft. Een wenselijk streven is om het uitgelicht schrijfstuk elk maand te vernieuwen, maar het moet een aards verloop blijven, dus den tussentijd kan afwijken.

De uitgelichte bladzijde van bloeimaand is Zwaardwalvis, een zoogdier wat mij betovert sinds ik kind was. Hij was ook mijn bezieling toen ik het woord kroonroofdier had gemunt en toegevoegd aan het ZLL – een zelfbedachte tegenhanger voor het Engelse apex predator.

Na een toespraak waarin ik half struikelde over mijn eigen woorden, tegenover dierbaren, was het Zaakwoordenboek der Lage Landen een feit. Het slot is eraf, en een ieder die nieuwsgierig is kan het ZLL bezoeken middels zaakwoordenboek.nl.

Wat begon als een eenvoudige woordenlijst in oogstmaand vorig jaar is nu een honderden bladzijden jong zaakwoordenboek. Een ruwe edelsteen. Vergeleken met menig zaakwoordenboek (of encyclopedie) op het wereldweb is er nog niet veel te vinden. Er moet zoveel gebeuren dat de gedachte alleen al duizelingwekkend is, maar zoals sommige verwanten mij reeds terecht vertelden, als ik op dat droombeeldige ogenblik moet wachten zou het ZLL nog jarenlang op slot blijven. Dit was een werkelijkheid die ik moest aanvaarden – het ZLL moest open als een werk in uitvoering, maar de verfijning gaat immer door.

Nu het ZLL er is zal ik ook righ.art moeten aanpassen. Alhoewel nu de kunsteerzucht is verminderd, wil ik deze uitlaatklep wel behouden. Het is tevens een mooi kanaal voor ZLL-nieuws (totdat het ZLL ooit een eigen nieuwsgedeelte krijgt). Righ.art zal nu grotendeels draaien om de Nederlandse taal, maar deze ontwikkeling weerspiegelt mijn huidige levenstrap en ik kijk ernaar uit om met nieuwe verramen aan de slag te gaan.

Tijd vinden voor dit allemaal naast een voltijdse baan zal een uitdaging zijn, maar ik ben overtuigd dat er iets moet zijn voor het Nederlands als het ZLL. Moge deze overtuiging het ZLL vormen tot een voortbrengsel dat ook anderen ooit zal kunnen bezielen

(Bijgewerkt op 29-03-2023.)