Geachte lezer(es),
tijd voor iets nieuws.
Nieuwsbrief der Lage Landen 33 is onderweg, maar voordat die bewoordingen in ieder onderscheidenlijke postvak kunnen belanden is het ogenblik aangebroken voor een aankondiging: Neêrlants Gemaect [Nederlands Gemaakt, afgekort ‘NG’].
Een Werk van Werken
Het ene leidt naar het andere. Naast mijn “grote werk” dat nog een werk in uitvoering is kwam er nog iets bij dat ik in ontwikkeling heb dat hopelijk tot iets moois zal leiden. Dit zou het aantal “dingen” die ik beheer of vervaardig verhogen van twee naar vier – vier die allemaal van elkander zijn gescheiden. Noch handig, noch duidelijk.
Dit gaf mij de ingeving om meteen wat groter te dromen dan hetgeen waar ik in mijn vrije tijd aan knutsel. Het is immers zo dat in de taalveredelende kringen—de puristische kringen—er vaak verschillende inzichten zijn waarbij iedereen dingen nét even anders ziet. Hoe handig zou het dan zijn om al deze hartstochtelijke moeite in één overzicht weer te geven?
Dat is de kern van Neêrlants Gemaect.
Dadelijk vertel ik meer over de vertoonde werken, maar eerst wat luchtig gemijmer over de naam.
In onze wereldse tijden waarbij de Nederlandse beschaving meer uitheems verorbert dan inheems schept, zijn voortbrengselen met Made in China en dergelijken geen zeldzaam verschijnsel. Deze waarneming, met mijn eigenwijsheid gepaard, bracht een gevoel voort om een soort Nederlandse tegenhanger te bedenken met een knipoog – vandaar ook de verouderde spelling.
“Neêrlants” is oud en dichterlijk Nieuwnederlands, en “Gemaect” is eenvoudigweg een Middelnederlandse spelling van het voltooid deelwoord gemaakt.
De slagzin “Werken Onzer Taal” bevat de tweede naamval van het bezittelijk voornaamwoord ons in geval van een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, oftewel “Werken van Onze Taal”.
Nu is het tijd voor de inhoud.
Zaakwoordenboek der Lage Landen
Mijn eigen overdrachtelijk bloed, zweet en tranen bovenaan de lijst plaatsen heeft een vleugje eigenwaan, maar gezien NG in zijn eerdere vorm als Righarts Woord een nieuwsmiddel voor het ZLL was heeft dit zo nog steeds die plek weten te behouden.
Taaldacht
De taalschatkist van Olivier van Renswoude is haast niet beknopt samen te vatten. Een omvangrijk en belangrijk thuis voor onze taal en een bezielende bron die ik zelf nog altijd wekelijks raadpleeg. Veel van de moeite die hier—ook nog eens kosteloos—beschikbaar is leeft ook verder op oorden zoals het Zaakwoordenboek der Lage Landen.
Vindpunt.nl
In mijn boekenkast heb ik een blauw boekje staan dat heet “Op-en-Top Nederlands” van Frens Bakker, Paul Uljé en Dick van Zijderveld. Een waardevolle woordenlijst met de pijlen inzonderheid gericht op het storende Engels dat onze taal is ingekropen. De woordkeus is iets minder streng dan wat ik zelf aanhoud, maar dat maakt de woordenlijst wellicht ook toegankelijker voor hen die niet zó diep in de leenwoordvermijderij zitten. Vindpunt.nl is in wezen het eerder benoemde boek in talmatige vorm.
De Bond Tegen Leenwoorden
Waar het eerder genoemde Taaldacht een immer ontwikkelend werk is dat in rijkdom enkel toeneemt is de BTL helaas niet langer werkzaam. Dat gezegd hebbende, wat de heren Valkenburg en Van Bruggen ooit begonnen is later in wezen voortgezet door onder andere Taaldacht en mijn eigen pogingen in de wereld der taalveredeling. Hun aanwezigheid op NG is daarmee ook een eerbetoon, ofschoon de inhoud nog steeds ter raadpleging beschikbaar is voor wie een kijkje zou willen nemen.
Hoogachtend,
C. J. Righart
ᛞᚳ᛬ᚹᛠᚱᛞᚳᚾᚪᚱ
Beeld: men bewondert Neêrlants Gemaect in The Met*
