De Nieuwsbrief der Lage Landen is de terugkerende nieuwsuitgave van het Zaakwoordenboek der Lage Landen – waarin zowel bijzonder, zeldzaam en/of schoon Nederlands wordt uitgelicht als de laatste ontwikkelingen betreffende het zaakwoordenboek.
Geachte lezer(es),
op de zesde dag in de Week van Kerst gaat het over de boom die de pronk vormt van menig woonvertrek tijdens de wintermaand. Van huizen tot gezaten – zij het dat (ook) dit jaar de kerstboom afwezig blijft in de kersttoespraak van Zijne Majesteit:
De toespraak wordt pas op 25 wintermaand uitgezonden, maar reeds nu valt op dat de kerstboom op de ambtelijke opname wederom niet zichtbaar is. Zo dan ook de vraag: wat maakt een getooide spar eigenlijk tot een kerstboom?
De Week van Kerst
Een korte reeks schrijfselen die de herkomst van de Kerstmis benadrukt en uitlicht zoals deze tijdspanne geschiedkundig werd gevierd.
De Kerstboom
De kerstboom behoort tot de krachtigste zinnebeelden van de wintertijd. Zijn oorsprong ligt in een diep geloof, ver voorbij de huidige viering. Waar velen nu slechts een versierde spar zien, stond hij eeuwenlang als een belijdenis van Kerst in naald en licht.
Het gebruik van altijdgroene takken tijdens de donkerste tijd des jaars is een oud gebruik. De Kerk, in haar wijsheid, heeft deze bestaande volkse gewoonte niet verworpen maar verheven en met nieuw leven vervuld. Zij voorzag het symbool van een diepere werkelijkheid. De groene boom werd zo een teken van Kerst Zelf: de ware Levensboom uit het Lusthof (Genesis 2:91, Openbaring 22:22), die door Zijn geboorte en offer het eeuwige leven schenkt.
Ieder onderdeel des booms draagt een bedoeling die tot nadenken stemt:
- De driehoekige vorm: Herinnert aan de Heilige Drievuldigheid.
- De altijdgroene takken: Wijzen op het onvergankelijke leven dat Kerst brengt, een leven dat sterker is dan de dood.
- De lichtjes: Zij verbeelden Kerst als het Licht der wereld, dat schijnt in de duisternis van de zonde en haar overwint.
- De ster op de punt: Zij bekroont de boom als de Ster van Bethlehem en wijst naar de Koning der koningen.
In de hedendaagse omgang met deze onderdelen openbaart zich een breder verval: kerstelijke vormen die standhouden terwijl hun inhoud is weggevloeid. Het herstel zijner betekenis gaat voorbij persoonlijke voorkeur, want de boom is geen onschuldig versiersel. Hij is een belijdenis van het geloof in Kerst: de ware Levensboom die door Zijn dood aan het kruishout de dood overwon om eeuwig leven te geven. Wie hem in huis haalt zonder deze waarheid te erkennen, draagt bewust of onbewust een lege schil mee – een versierde spar, hoe fraai dan ook, maar een spar zonder Kerst.
Hoogachtend,
C. J. Righart
ᛞᚳ᛬ᚹᛠᚱᛞᚳᚾᚪᚱ
- Daarnaast liet God alle bomen groeien die mooi waren om te zien en goed om te eten. Ook stonden in het midden van de tuin de boom des levens en de boom der kennis van goed en kwaad. ↩︎
- In het midden van de straat en aan weerszijden des vliets stond de boom des levens, die twaalf vruchten droeg, waarbij elke boom elke maand zijn vruchten voortbracht. De bladeren van de boom waren voor de genezing der volkeren. ↩︎
Beeld (achtergrond): Wikimedia Commons
.jpg){kind=link}